Nguồn dinh dưỡng cho trẻ từ phô mai (Kỳ 1)

Trong khi đối với các nước phương Tây,  phô mai từ lâu đã là một trong những loại thực phẩm quen thuộc thì với các nước Châu Á trong đó có Việt Nam, loại thực phẩm này mới được phổ biến gần đây. Hầu hết trẻ em đều thích ăn phô mai, tuy nhiên các bậc cha mẹ thì có nhiều thắc mắc xung quanh món ăn này. Chúng ta hãy cùng bác sỹ dinh dưỡng khám phá những bí mật từ phô mai qua thắc mắc của các mẹ dưới đây nhé.

Phô mai là nguồn thực phẩm bổ sung rất tốt cho bé.

Hỏi: Bé con nhà tôi được 6 tuổi. Bé rất thích ăn phô mai nhưng tôi sợ bé béo phì nên hạn chế cho con ăn. Xin bác sỹ cho tôi lời khuyên. (Chị Mai Trang, Hai Bà Trưng, Hà Nội)

Trả lời: Phô mai là loại thức ăn bổ dưỡng được chế biến từ sữa, rất tốt cho sự phát triển cũng như quá trình tiêu hóa của trẻ, đặc biệt là trẻ ở lứa tuổi hiếu động và cần năng lượng để học tập trong những năm đầu đi học.

Đây cũng là loại thực phẩm giàu năng lượng (380Kcal/100g phô mai) giúp trẻ đáp ứng đủ nhu cầu (1470 Kcal/ngày). Phô mai còn là thực phẩm giàu chất đạm hơn cả thịt và cá (25,5g protein/100g phô mai), canxi (760mg canxi/100g phô mai, tương đương với lượng canxi có trong 600ml sữa bò tươi) và các thành phần dinh dưỡng hữu ích khác có trong  phô mai sẽ giúp cho trẻ phát triển và tăng trưởng tối ưu. Nếu trẻ ăn phô mai để bổ sung thêm nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày thì không thể gây béo phì được. Trẻ chỉ có nguy cơ bị thừa cân béo phì khi chế độ ăn của bé dư thừa năng lượng. Bạn nên xem xét và điều chỉnh lại chế độ ăn của bé như hạn chế cho bé ăn thức ăn nhanh, đồ ngọt (loại thực phẩm chứa nhiều năng lượng nhưng lại nghèo các vi chất dinh dưỡng) hoặc bớt các thức ăn xào rán… Bởi các thức ăn này làm cho trẻ dễ dàng tích lũy năng lượng thừa dưới dạng mỡ. Ở lứa tuổi này, con bạn cần có đủ dinh dưỡng để đạt mức tăng trưởng là 2-2,5kg/năm và cao thêm 5-7cm/năm.

Hỏi: Tôi nghe nói phô mai có thể giúp ngăn ngừa bệnh sâu răng cho trẻ, điều này có đúng không. Con tôi năm nay 8 tuổi, tôi chọn loại phô mai Con Bò Cười cho cháu có tốt không? (Chị Trúc Chi, 32 tuổi, huyện Gia Lâm, Hà Nội)

Trả lời: Phô mai là món ăn bắt đầu phổ biến tại Việt Nam, thường được các bậc phụ huynh lựa chọn như một thực phẩm ưu tiên dành cho trẻ em, không chỉ vì sự thuận tiện trong chế biến và bảo quản mà còn vì lợi ích thiết thực từ nguồn dinh dưỡng mà phô mai mang lại.

Ăn phô mai tốt cho sức khỏe của răng vì phô mai là thức ăn tạo ra kiềm, giúp giảm độ axit ở miệng nhờ hàm lượng canxi cao. Phô mai kích thích tiết nước bọt tạo ra môi trường kiềm trong khoang miệng, giúp làm sạch và bảo vệ răng. Phô mai không chứa các chất hydrat carbon - Chất có liên hệ mật thiết với bệnh sâu răng do chúng kết dính nhanh, bám vào răng trong thời gian dài và dễ dàng bị chuyển hóa thành những axit gây sâu răng… Ngoài cung cấp đầy đủ lượng canxi phô mai còn chứa các dưỡng chất khác rất có ích cho sức khỏe của răng. Một chế độ dinh dưỡng cân bằng là giúp cho trẻ có bộ răng chắc khỏe.

Con bạn 8 tuổi, việc sử dụng phô mai và các chế phẩm khác từ sữa sẽ là nguồn canxi và  các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của bé. Trên thị trường hiện có nhiều loại phô mai với nhiều vị khác nhau. Tuy nhiên điều quan trọng là bạn nên chọn sản phẩm của những công ty có uy tín, vừa đảm bảo được thành phần các chất dinh dưỡng lại vừa an tâm về vệ sinh an toàn thực phẩm. Loại phô mai mà bạn đã lựa chọn ( phô mai con bò cười) là phù hợp với sở thích của bé thì bạn không có gì phải băn khoăn nữa. Bạn cũng nên chú ý hạn sử dụng của sản phẩm khi cho bé ăn.

Phô mai có thể dùng để thay thế cho sữa.

Hỏi: Vừa rồi, tôi có tham dự hội thảo “Dinh dưỡng hợp lý cho sự phát triển của trẻ” do Viện dinh dưỡng và nhãn hàng phô mai Con Bò Cười tổ chức. Tôi thấy thông tin về phô mai tốt nên cũng muốn khuyến khích con ăn. Tuy nhiên, nên cho bé ăn thời điểm nào trong ngày thì tốt thưa bác sỹ? (chị Thái Thanh, Hoàn Kiếm, Hà Nội)

Trả lời: Như bạn đã biết thì phô mai là sản phẩm được chế biến từ sữa, là nguồn cung cấp năng lượng, chất đạm, canxi, kẽm, vitamin A… Rất bổ dưỡng và tốt cho sự phát triển của cơ thể. Vì là sản phầm giàu canxi, chất đạm và năng lượng nên bạn có thể cho trẻ ăn phô mai như thức ăn giữa bữa hoặc vào bữa sáng. Khi đó, các chất dinh dưỡng có trong phô mai sẽ giúp trẻ vận động và học tập tốt trong ngày. Bạn nên hạn chế việc cho trẻ ăn phô mai vào buổi tối trước khi đi ngủ.

Hỏi: Bé con nhà tôi 7 tuổi nhưng rất lười ăn thịt. Liệu phô mai và sữa có thể cung cấp đủ nhu cầu dinh dưỡng mà bé bị thiếu từ thịt không? (Chị Hồng Hân, Thanh Xuân, Hà Nội).

Trả lời: Thành phần dinh dưỡng của phô mai gồm có chất đạm đã được thủy phân, canxi, vitamin A, vitamin D, vitamin B12…Nên rất tốt cho sự phát triển và tiêu hóa của trẻ. Ngoài ra, trong phô mai còn có chất kẽm, rất tốt cho sự phát triển của não. Số lượng và giá trị sinh học của chất đạm, hàm lượng canxi trong phô mai cao hơn so với thịt. Nguồn vitamin B1, B12 trong phô mai có thể bù vào lượng vitamin B12 bị thiếu hụt ở nhóm bé lười ăn thịt nhưng lượng sắt trong phô mai thấp hơn thịt. Thịt và phô mai là 2 thực phẩm đều thuộc nhóm cung cấp chất đạm nguồn động vật nên về nguyên tắc thay thế thực phẩm khi xây dựng thực đơn là có thể thay thế cho nhau được. Tuy nhiên, để trẻ phát triển tối ưu cần cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng, đa dạng nguồn thực phẩm (đủ số nhóm thực phẩm và nhiều thực phẩm trong từng nhóm).

Vì thế, để cung cấp chất đạm cho bé, bạn không chỉ nên cho trẻ ăn cả phô mai, cả thịt mà còn cho trẻ ăn các thực phẩm khác nữa như cá và thủy sản, đậu đỗ và chế phẩm. Bạn nên chú ý chế biến thịt thành nhiều món khác nhau, màu sắc và mùi vị hấp dẫn chắc chắc sẽ kích thích được sự thèm ăn của trẻ.

Hỏi: Con trai tôi chuẩn bị vào lớp 3, bé trông hơi ốm yếu dù tôi chăm sóc rất kỹ. Cháu ăn mỗi bữa cũng được 2 chén cơm. Tôi sợ bé không đủ sức khoẻ để tiếp thu bài ở lớp. Xin bác sỹ cho biết tôi cần bổ sung dinh dưỡng như thế nào để bé khoẻ mạnh hơn? (Chị Trần Mỹ Dung, Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội)

Trả lời: Ở độ tuổi nào, trẻ cũng cần được nuôi dưỡng với đầy đủ các chất dinh dưỡng theo nhu cầu. Khi trẻ đến trường, nhất là trong gia đoạn tiểu học, trẻ rất cần có đủ sức khoẻ và dinh dưỡng để tiếp thu, học hỏi kiến thức cũng như để phát triển thể lực. Muốn như vậy, một chế độ dinh dưỡng hợp lý là điều tối cần thiết. Con bạn ăn 2 chén cơm mỗi bữa không có nghĩa là bé được cung cấp đủ dinh dưỡng. Bạn nên xem lại thực đơn trong cả ngày có cung cấp cho bé đủ về năng lượng và các chất dinh dưỡng hay không vì mỗi chất dinh dưỡng (chất đạm, chất béo, các vitamin, khoáng chất…) có vai trò khác nhau đối với sự phát triển toàn vẹn của trẻ.

Hơn thế nữa, việc hấp thu và hiệu quả sử dụng của chất dinh dưỡng này lại có mối liên quan chặt chẽ với chất dinh dưỡng khác. Vì thế, bé cần có một chế độ ăn đủ về số lượng và cân đối về chất lượng. Bạn cần chú ý đa dạng thực phẩm cho bữa ăn của bé từ ngũ cốc, chất béo, rau củ, trái cây đến thịt, cá, trứng đặc biệt là sữa và các sản phẩm từ sữa là điều cần thiết.
.
Hỏi: Bé nhà tôi 7 tuổi, rất thích ăn những loại thức ăn nhanh, đặc biệt là bim bim, khoai tây chiên, các thực phẩm chế biến sẵn… Và thường bỏ bữa chính. Xin bác sỹ cho hỏi nếu tôi cho bé ăn những thức ăn này thay cho bữa cơm thì có hại gì không? (Chị Xuân Hoài, Cầu Giấy, Hà Nội)

Trả lời: Cả trẻ em và người trưởng thành đều không nên ăn quá nhiều thức ăn chế biến sẵn vì hầu hết chúng đều là những sản phẩm có đậm độ năng lượng cao nhưng lại nghèo các vi chất dinh dưỡng. Bạn không nên quá chiều ý con với những thói quen dinh dưỡng bất lợi cho sức khỏe. Nếu tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển thể lực của bé, dễ bị thiếu dinh dưỡng hoặc có thể bị thừa cân béo phì. Việc thiếu các chất dinh dưỡng trong mỗi bữa ăn sẽ ảnh hưởng tới sự phát triển tối ưu của trẻ. Sự thiếu hụt này kéo dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thể lực và thành tích học tập của các bé. Bạn nên lựa chọn nguồn thực phẩm an toàn, bổ dưỡng đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng của con. Đối với trẻ 7-9 tuổi cần 1825Kcal và 55-64g protein/ngày trong đó  trên 50% protein nguồn động vật. Do vậy bạn cần chú ý cho trẻ ăn đủ nhu cầu để trẻ được khoẻ mạnh và phát triển tối ưu.

Hỏi: Tôi biết uống sữa rất tốt cho sức khoẻ nên hay ép con uống sữa trong khi bé lại ngán và thường trốn khi đến giờ uống sữa. Làm thế nào để trẻ bổ sung đủ các dưỡng chất cần thiết mà không phải uống sữa không bác sỹ? Tôi sợ chỉ cung cấp từ nguồn thức ăn thì bé không đủ dinh dưỡng. (Chị Mai Anh, Từ Liêm, Hà Nôi)

Trả lời: Đây là câu hỏi mà rất nhiều bà mẹ quan tâm. Trẻ em ngày nay thường được chăm

Trẻ cần một bữa ăn đa dạng và phong phú các chất dinh dưỡng để phát triển toàn diện.

sóc chu đáo, ăn uống đầy đủ. Sữa được coi là một thực phẩm quí dành cho trẻ. Tuy nhiên một số trẻ không thích hoặc thậm chí “sợ” uống sữa. Một số trẻ lại không uống được sữa do bất dung nạp đường lactose (đường của sữa). Mặc dù vậy, sữa vẫn là nguồn thực phẩm chứa nhiều vi chất dinh dưỡng đặc biệt là nguồn canxi quan trọng và chất lượng ưu việt hơn các thức ăn khác nên rất cần thiết cho sự phát triển của trẻ. Nếu bé ngán không chịu uống sữa, thay vì uống sữa bạn hãy cho trẻ các sản phẩm được chế biến từ sữa như yaourt, phô mai… Mặt khác, bạn hãy cung cấp cho bé nguồn thực phẩm đa dạng hơn. Nguồn thức ăn đa dạng là cách giúp bé thay đổi khẩu vị, bên cạnh đó còn bổ sung được nhiều chất dinh dưỡng khác nhau đáp ứng đủ nhu cầu của trẻ.

Hỏi: Tôi có em bé 5 tuổi, ngoài 1 ly sữa mỗi ngày, cháu không thích uống thêm sữa nên tôi cho con ăn thêm 2 miếng phô mai Con Bò Cười mỗi ngày. Hiện bé nhà tôi phát triển tốt nhưng tôi phân vân không biết ăn phô mai mỗi ngày như vậy cháu có đủ canxi gì không? (Chị Thuỳ Mai, Hà Tây)

Trả lời: Phô mai và sữa là hai loại thực phẩm giàu dinh dưỡng, có lợi cho sức khoẻ và sự phát triển của trẻ. Trẻ được khuyến khích cung cấp sữa và các sản phẩm làm từ sữa trong đó có phô mai để bổ sung canxi, protein và các vitamin cần thiết. Canxi đóng vai trò thiết yếu trong quá trình hình thành xương và răng, giúp xương và răng chắc khoẻ. Bé nhà bạn mỗi ngày uống 1 ly sữa (khoảng 150ml) sẽ có 180mg canxi và ăn 2 miếng phô mai con bò cười (khoảng 32g) có chứa 250mg canxi. Như vậy, chỉ tính riêng từ 2 thực phẩm này  trẻ đã được cung cấp 430mg canxi, đáp ứng khoảng 72% so với nhu cầu của cháu là 600mg canxi/ngày. Lượng canxi có trong các thực phẩm khác của khẩu phần ăn trong ngày sẽ giúp cung cấp đủ cho bé phần nhu cầu canxi còn lại. Ngoài ra phô mai còn giúp ngăn ngừa sâu răng ở trẻ nữa.

Là một sản phẩm của Pháp, Phô mai Con Bò Cười được làm từ sữa chứa nhiều canxi, vitamin, photpho rất cần thiết cho cả người lớn và trẻ em giúp xương chắc khỏe hơn, ngăn ngừa sâu răng. 1 đến 2 miếng phô mai Con Bò Cười mỗi ngày là nguồn bổ sung dinh dưỡng tuyệt vời cho bé. Phô mai Con Bò Cười có thể chế biến với cháo cho bé, hay ăn kèm với bánh mì hoặc ăn chung với trái cây như chuối. Đó sẽ là những món ăn mà bé yêu rất thích.

Cảm ơn sự tư vấn của Phó Giáo sư- Tiến sĩ Lê Bạch Mai (Phó viện trưởng Viện Dinh Dưỡng Quốc gia) đã phối hợp cùng chúng tôi thực hiện chuyên mục này.