Cận Tết, đua nhau ‘hạ sát’ đào rừng Sa Pa

Chặt cả câyđem bán

Chúng tôi lên SaPa trong một ngày rét tái tê, trời Sa Pa mù mịt, ẩm ướt.Dọc 2 bên đường từ xã Trung Chải (cách trung tâm thịtrấn hơn 10km), đã thấy đào được bày bán la liệt.

Người dân tộcthiểu số vẫn đang ùn ùn vận chuyển cành to cành nhỏvề bày bán. Đoạn đường rẽ vào Tả Phìn, mấy anhchàng người H’mông còn làm lán để ăn nghỉ tại chỗphục vụ công việc bán đào từ giờ đến Tết.

Người dân càngngày càng “hăng hái” chặt đào đem đi bán, cóngười còn chặt gọn cả cây đào vác ra đường đợikhách. (Ảnh: Phạm Công Hoan)

Đếm cả bãiđào này có đến hơn 30 cành to nhỏ. Cành to nhất có lẽphải gọi là cây chứ không phải cành nữa, vì đườngkính thân dễ phải to đến 15 cm mới hết.

Chủ của lánbán đào này là anh Má A V., anh cho biết đào này đượcchặt ở rừng của nhà. Khi được hỏi sao lại chặt cảcây đi bán như thế, anh cho rằng: “Năm ngoái chặt hếtcành rồi thì năm nay phải chặt xuống cây thôi!”.

Năm nào anh V.cũng bán đào ở đây, khách mua chủ yếu là chủ buônngười Kinh gom đào về xuôi. Những cành nhỏ thì bán chokhách đi xe máy.

Rẽ vào xã TảPhìn, dọc con đường vào xã là hình ảnh các chàng traingười H’mông mang vác, thồ đào bằng xe máy tiến vềphía đường cái rất tấp nập. Cành nào cành nấy đượccuốn dây ni lông rất cẩn thận để bán cho những ông/bàchủ gom đào mang về xuôi.

Chủ tịch xã TảPhìn - anh Cháng A Xà - cho biết: “Ngày 28/12/2009, xã đãcó cuộc họp với các ban ngành và các trưởng thôn vềviệc tuyên truyền cho người dân hạn chế việc chặt hạđào. Việc này sẽ ảnh hưởng không tốt và làm suy kiệtnguồn đào của xã. Đội thanh niên xung kích của xã đượcgiao nhiệm vụ đi giám sát và kiểm tra việc chặt pháđào trong rừng, nếu phát hiện ai chặt trộm đào trongrừng sẽ bị phạt nặng”.

Nhưng xem ra hiệuquả của việc ngăn chặn này không cao lắm. Anh Xà chobiết thêm, năm nay giá cành đào cao hơn năm ngoái nênngười dân càng “hăng hái” chặt hơn. Đội thanh niênxung kích không thể nào kiểm tra hết, gia đình nào cũngnói đào chặt tại vườn rừng nhà mình nên không thểngăn chặn được họ.

Tốc độ lớnthua tốc độ chặt

Theo chân mấyngười chở đào bằng xe máy lên Sa Pa, chúng tôi khôngkhỏi bất ngờ khi gặp một bãi tập kết cành đào ởngay ven thị trấn.

Hàng trăm cànhđào to nhỏ, được bó buộc cẩn thận và đang đượcxếp lên một xe tải lớn. Chúng tôi đã cố gắng tìmông chủ hàng nhưng không gặp, lái xe cũng chẳng thấyđâu. Chỉ có 7 cửu vạn đang hò nhau làm việc cấp tốcđể chiều tối xe có thể khởi hành về xuôi.

Ô tô thu gom đàorừng Sa Pa đang hối hả chất đào lên xe để mang vềxuôi bán. (Ảnh: Phạm Công Hoan)

Nhà ở gần ngaykhu tập kết đào nên ông Nguyễn Văn Vĩnh biết khá nhiềuthông tin về việc “hạ sát” và bán đào như thế này.Ông nói: “Năm nào họ cũng tập kết thu gom đào củangười dân từ các xã mang ra bán. Chỉ gom 1 ngày là đủmột chuyến xe với mấy trăm cành. Nhìn cảnh tượng nàyai nấy đều xót xa cho đào Sa Pa lắm, cứ thế này rồiSa Pa còn đâu quả đào mà ăn, rồi đến mùa lại mua đàoTrung Quốc lên mà bán”.

Sau hơn 2 tiếngđồng hồ đi dò hỏi trong thị trấn, tôi cũng gặp đượcmột anh thu gom đào cho chủ hàng ở dưới xuôi. Anh tênlà Nguyên, hiện đang ở thị trấn Sa Pa.

Anh Nguyên chobiết, năm nay đào không đẹp bằng năm ngoái nhưng giáthì lại cao hơn và mua cũng khó hơn. Bởi đào ngày càngít đi vì năm nào cũng bị chặt phá đến nỗi không lớnkịp.

Chủ buôn đàovề xuôi lại thích mua những cành đào già, mốc meo rêuphong. Hơn nữa, để có được một cành như thế phảimất hàng chục năm cây đào phát triển mới có được.Cho nên cây nào bị chặt thì phải vài năm sau mới mọclại được.

Sau mỗi mùa xuânrực rỡ là hình ảnh lụi tàn của đào rừng Sa Pa. (Ảnh: Phạm CôngHoan)

Anh Nguyên cũngcho biết, năm nay khách đặt anh mua gom khoảng 500–700cành đào. Từ hàng tháng nay anh phải đi vào các xã đểhẹn mua đào của dân, nên những ngày này chỉ ở nhàđợi họ mang đến cho mình thôi.

Giá mua đào củaanh Nguyên cũng khá đa dạng, dao động từ 50 nghìn đến400 nghìn/cành. Tuỳ theo mức độ to - nhỏ, non - già,nhiều nụ hay ít nụ…v..v. Anh Nguyên hả hê khoe: “2ngày nay đã thu gom được hơn trăm cành đào rồi”.

Sau nhiều lầntái diễn tình trạng trên, đến nay những vườn đào nổitiếng ở Sa Pa như Ô Quý Hồ, Bản Khoang, Tả Phìn, TảGiàng Phình sau mỗi dịp Tết chỉ còn trơ trọi, lởmchởm gốc. Và khách du lịch muốn viếng thăm vườn đàovào mỗi dịp đầu xuân như trước kia cũng không còn cơhội nữa.

Theo Phạm CôngHoan

Vietnamnet